Przyjmujesz Escitil? Escitalopram w depresji, lęku i natręctwach bez tajemnic

Escitil, czyli co właściwie przyjmujesz

Podmiotem odpowiedzialnym za Escitil jest węgierska firma Egis Pharmaceuticals. Jego substancją czynną jest escitalopram, przedstawiciel leków przeciwdepresyjnych z grupy SSRI (kod ATC N06AB10). W rejestrze URPL Escitil ma kategorię Rp, więc farmaceuta wyda go tylko na podstawie recepty.

Escitalopram blokuje ponowne wchłanianie serotoniny przez komórki nerwowe, dzięki czemu ten przekaźnik dłużej działa w mózgu. Charakterystyka podkreśla, że to jedyny prawdopodobny mechanizm jego działania: lek praktycznie nie łączy się z receptorami benzodiazepinowymi, opioidowymi, histaminowymi ani dopaminowymi. Dlatego nie uspokaja „od pierwszej tabletki” jak leki doraźne, tylko stopniowo przestawia przekaźnictwo serotoninowe.

Escitil na co: depresja, napady paniki, fobia i natręctwa

Escitil jest zarejestrowany u dorosłych w pięciu sytuacjach. Pierwsza to depresja, a dokładniej epizody dużej depresji. Cztery kolejne dotyczą lęku i natręctw: napady paniki (także gdy towarzyszy im agorafobia, czyli unikanie miejsc, z których trudno uciec), fobia społeczna, lęk uogólniony oraz zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne.

Przy fobii społecznej charakterystyka stawia wyraźną granicę: nie jest to nadmierna nieśmiałość, a farmakoterapia ma sens dopiero wtedy, gdy lęk poważnie przeszkadza w pracy i kontaktach z ludźmi. Więcej o tym, czym różnią się poszczególne postacie lęku, znajdziesz w poradniku o zaburzeniach lękowych.

Dostępne moce: Escitil 10 mg i 20 mg

W aptece znajdziesz Escitil jako tabletki powlekane w dwóch mocach: 10 mg i 20 mg. Moc na pudełku nie mówi, ile tabletek przyjmować. Dawkę lekarz ustala indywidualnie, biorąc pod uwagę wskazanie, wiek, pracę wątroby i to, jak reagujesz na lek; u seniorów zwykle startuje się ostrożniej.

Escitil nie jest przeznaczony dla dzieci i nastolatków poniżej 18 lat. Jeśli masz wrażenie, że obecna dawka przestała ci służyć, nie zmieniaj jej sam, tylko zgłoś to lekarzowi prowadzącemu.

Kiedy Escitil zaczyna działać i jak długo trwa terapia

Na efekt trzeba poczekać. Według charakterystyki w depresji działanie przeciwdepresyjne pojawia się zwykle po 2-4 tygodniach i podobny czas podaje się dla poprawy w fobii społecznej. Przy napadach paniki na pełną skuteczność czeka się mniej więcej 3 miesiące. W zbiorczych wynikach badań w lęku uogólnionym stały efekt widać było od 1 tygodnia, ale to średnia z badań, a nie gwarancja dla każdego.

Stałe stężenie leku we krwi ustala się po około tygodniu, a okres półtrwania escitalopramu to mniej więcej 30 godzin. Gdy objawy depresji miną, terapię prowadzi się jeszcze co najmniej 6 miesięcy, żeby poprawa się utrwaliła. W lęku i natręctwach leczenie też trwa zwykle miesiącami, a lekarz co jakiś czas ocenia, czy nadal jest potrzebne.

Escitil a skutki uboczne

Najwięcej dolegliwości pojawia się na starcie, w pierwszym i drugim tygodniu przyjmowania leku, a później zwykle słabną. Z tabeli działań niepożądanych w charakterystyce wynika, że u więcej niż co dziesiątej osoby występują mdłości i ból głowy.

Do objawów częstych, czyli dotyczących maksymalnie co dziesiątej osoby, należą:

• przewód pokarmowy: biegunka albo zaparcie, wymioty, suchość w ustach;
• sen i samopoczucie: bezsenność lub senność, dziwne sny, lęk, niepokój ruchowy, zmęczenie, gorączka;
• układ nerwowy i ciało: zawroty głowy, drżenie, mrowienie skóry, wzmożona potliwość, bóle stawów i mięśni, zapalenie zatok, ziewanie;
• apetyt i waga: większy albo mniejszy apetyt, przybieranie na wadze;
• sfera seksualna: słabsze libido, u kobiet brak orgazmu, u mężczyzn kłopoty z wytryskiem i impotencja.

Rzadsze reakcje, które zgłaszasz od razu

Rzadziej zdarzają się m.in. napady paniki, zgrzytanie zębami, omdlenia, szybsze bicie serca, krwawienia z nosa czy przewodu pokarmowego, wysypka i wypadanie włosów, a rzadko także agresja, omamy, wolniejsza akcja serca i zespół serotoninowy. Z nieznaną częstością opisano wydłużenie odstępu QT z komorowymi zaburzeniami rytmu, niski poziom sodu we krwi (zwłaszcza u starszych osób), drgawki, manię i akatyzję, czyli przykry wewnętrzny niepokój z przymusem ruchu. Kołatanie serca z omdleniem, drżenie i mimowolne skurcze mięśni z gorączką i pobudzeniem albo pierwsze w życiu drgawki to sygnał do pilnej pomocy.

Charakterystyka ostrzega także, że w pierwszych tygodniach leczenia i po każdej zmianie dawki mogą się nasilić lęk, niepokój i myśli samobójcze, a w badaniach zachowania samobójcze częściej dotyczyły osób przed 25. rokiem życia. Poproś bliskich, żeby zwracali uwagę na nietypowe zmiany w twoim zachowaniu. W takiej sytuacji kontaktujesz się z lekarzem od razu, a przy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwonisz pod 112. Opisano również zaburzenia seksualne, które utrzymywały się po odstawieniu SSRI.

Z czym Escitilu nie łączysz

Najgroźniejsze są połączenia prowadzące do zespołu serotoninowego. Dlatego Escitil jest przeciwwskazany razem z klasycznymi inhibitorami MAO, z moklobemidem i z antybiotykiem linezolidem. Drugie ryzyko dotyczy serca: escitalopram wydłuża odstęp QT zależnie od dawki, więc nie stosuje się go u osób z już stwierdzonym wydłużeniem QT ani z wrodzonym zespołem długiego QT. Nie wolno go też łączyć z innymi lekami wydłużającymi QT, a w tej grupie charakterystyka wymienia m.in. część leków na arytmię, haloperydol i pochodne fenotiazyny, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki oraz hydroksyzynę.

Uwagi wymagają tramadol i inne opioidy, tryptany na migrenę, lit, tryptofan i dziurawiec, a ze względu na krwawienia także leki przeciwzakrzepowe, NLPZ i aspiryna. Omeprazol, esomeprazol czy flukonazol mogą podnosić stężenie escitalopramu. U osób z niestabilną padaczką należy unikać leków z grupy SSRI, a ostrożności wymagają kontrolowana padaczka, cukrzyca, jaskra z wąskim kątem i choroby serca.

W ciąży Escitil wchodzi w grę tylko wtedy, gdy jest to bezwzględnie konieczne, po rozważeniu korzyści i ryzyka. Podczas leczenia karmienie piersią nie jest zalecane.

Alkohol i jazda samochodem podczas leczenia

Producent nie spodziewa się istotnej interakcji escitalopramu z alkoholem, a mimo to łączenia ich nie zaleca, tak jak przy innych lekach działających na psychikę. Alkohol sam pogarsza nastrój, sen i lęk, więc zaciera obraz tego, czy leczenie działa.

W badaniach escitalopram nie osłabiał sprawności umysłowej ani psychoruchowej. Charakterystyka przypomina jednak, że każdy lek psychoaktywny może zaburzać osąd, i nakazuje uprzedzić pacjenta o możliwym wpływie na prowadzenie auta. Zanim siądziesz za kierownicą, zwłaszcza w pierwszych dniach, sprawdź, jak reagujesz.

Escitil a uzależnienie: psychotrop czy zwykły lek na receptę

Potocznie Escitil bywa nazywany psychotropem, bo wpływa na psychikę, a charakterystyka w sensie farmakologicznym zalicza go do leków psychotropowych. W znaczeniu prawnym escitalopramu nie ma jednak w wykazie substancji psychotropowych. Escitil ma zwykłą kategorię Rp i nie obejmują go szczególne zasady, które dotyczą np. benzodiazepin.

Escitalopram nie wiąże się z receptorami benzodiazepinowymi ani opioidowymi, a charakterystyka nie opisuje głodu leku, jaki znamy z substancji uzależniających. Gwałtowne przerwanie terapii często kończy się jednak objawami odstawienia. W badaniach klinicznych dolegliwości po zakończeniu leczenia zgłosiła mniej więcej co czwarta osoba przyjmująca escitalopram (około 25%) wobec około 15% w grupie placebo. Najczęściej są to zawroty głowy, mrowienie lub wrażenie „przechodzącego prądu”, zaburzenia snu, niepokój i mdłości. Dlatego o zakończeniu leczenia decyduje lekarz, a dawkę zmniejsza się stopniowo.

Zamienniki Escitilu i koszt leczenia

Escitalopram sprzedawany jest w Polsce pod wieloma nazwami, m.in. jako Elicea, Mozarin, Depralin, Aciprex czy Lexapro. Oprócz tabletek powlekanych istnieją tabletki rozpuszczające się w ustach i krople. Preparaty mają tę samą substancję czynną, ale inne substancje pomocnicze i zestaw mocy, więc zmianę nazwy handlowej uzgodnij z lekarzem albo farmaceutą.

Ile zapłacisz, zależy od apteki, wielkości opakowania i tego, czy przysługuje ci refundacja. Aktualną odpłatność sprawdzisz w obwieszczeniu Ministra Zdrowia z wykazem leków refundowanych albo bezpośrednio w aptece.

Recepta na Escitil: jak przedłużyć leczenie

Escitilu nie da się legalnie kupić bez recepty. Tabletki z ogłoszeń czy nieznanych sklepów internetowych mogą być podróbką o nieznanym składzie, a przy leku wpływającym na serce i nastrój to realne zagrożenie.

Jeśli już leczysz się Escitilem u psychiatry i masz dokumentację, możesz złożyć wniosek o e-receptę na kontynuację. Formularz przyjmuje wnioski całą dobę, a lekarz ocenia je w godzinach pracy i w razie pytań odzywa się na czacie. Lekarz może odmówić, np. gdy objawy się nasiliły albo brakuje dokumentacji; przy odmowie opłata nie podlega zwrotowi, bo dotyczy oceny wniosku. Pierwszego doboru leku ani jego zmiany nie prowadzimy online, to zadanie psychiatry na wizycie.