Citabax (cytalopram): jak działa ten lek z grupy SSRI i na co się go stosuje

Citabax, czyli co to za lek: cytalopram z grupy SSRI

Citabax zawiera cytalopram, bardzo wybiórczy inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny. Oznacza to, że zwiększa dostępność serotoniny w mózgu, a na wychwyt noradrenaliny, dopaminy i GABA ma minimalny wpływ albo nie ma go wcale. Według charakterystyki produktu organizm nie przyzwyczaja się do tego efektu nawet przy długim stosowaniu.

Lek należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwdepresyjnych SSRI (kod ATC N06AB04). Podmiotem odpowiedzialnym jest Ranbaxy (Poland). Ogólne informacje o substancji i innych preparatach znajdziesz na stronie citalopramu, a o całej grupie w opisie leków SSRI.

Citabax na co pomaga: depresja i zespół lęku napadowego

W charakterystyce produktu znajdziesz dokładnie dwa wskazania: zaburzenia depresyjne oraz zespół lęku napadowego, któremu agorafobia może towarzyszyć albo nie. Rozpoznanie stawia i lek dobiera psychiatra albo inny lekarz prowadzący leczenie. Więcej o samych chorobach przeczytasz w tekstach o depresji i o napadach paniki.

Na efekt trzeba poczekać. Przy depresji poprawę nastroju odczuwa się przeważnie dopiero między 2. a 4. tygodniem, a terapię kontynuuje się zwykle co najmniej pół roku, żeby choroba nie wróciła. Przy lęku napadowym pełnię efektu lek daje mniej więcej po trzech miesiącach. Przerywanie leczenia po kilku dniach, bo „nie działa”, to częsty błąd.

Citabax 10, 20 i 40: dostępne tabletki i sposób przyjmowania

Citabax występuje jako tabletki powlekane w trzech mocach: 10 mg, 20 mg i 40 mg. Moc i liczbę tabletek dobiera lekarz, uwzględniając wskazanie, wiek, pracę wątroby i odpowiedź na leczenie. Niższe dawki charakterystyka produktu przewiduje dla seniorów po 65. roku życia, pacjentów z chorobą wątroby oraz osób, u których enzym CYP2C19 wolniej rozkłada leki, więc zmienianie dawki na własną rękę jest w tych grupach wyjątkowo niebezpieczne.

Lek bierzesz jeden raz dziennie, o porze, która ci odpowiada, niezależnie od jedzenia, i popijasz go obficie wodą lub innym napojem. Ponieważ w składzie jest laktoza, nie powinien go przyjmować nikt z rzadką, dziedzicznie uwarunkowaną nietolerancją galaktozy, z brakiem laktazy ani z zaburzeniem wchłaniania glukozy i galaktozy. Nie należy podawać go osobom, które nie skończyły 18 lat.

Nie odstawiaj leku nagle. Objawy odstawienia są częste: w badaniu klinicznym zdarzenia niepożądane po przerwaniu terapii wystąpiły u 40% pacjentów, wobec 20% u osób kontynuujących leczenie. Typowo zgłaszane są: zawroty głowy, uczucie mrowienia, kłopoty ze snem, niepokój, mdłości, drżenia oraz kołatania serca. Sposób odstawiania ustala lekarz, zmniejszając dawkę stopniowo.

Kiedy Citabaxu nie wolno przyjmować i z czym go nie łączyć

ChPL wymienia przeciwwskazania, których nie wolno lekceważyć:

• nadwrażliwość na cytalopram lub substancje pomocnicze;
• jednoczesne stosowanie inhibitorów MAO, w tym moklobemidu, a także selegiliny w dawkach większych niż dopuszczone w ChPL, oraz okres przerwy po ich odstawieniu wskazany w ChPL;
• przyjmowanie linezolidu, o ile nie da się zapewnić ścisłego nadzoru i pomiarów ciśnienia krwi;
• rozpoznany wydłużony odstęp QT lub wrodzony zespół wydłużonego QT;
• jednoczesne przyjmowanie leków wydłużających odstęp QT, na przykład niektórych leków przeciwarytmicznych, przeciwpsychotycznych, trójpierścieniowych przeciwdepresyjnych czy pimozydu.

Hydroksyzyna, tryptany, tramadol: interakcje, o których mówi się za rzadko

Szczególną uwagę zwróć na hydroksyzynę. Po arbitrażu przeprowadzonym przez EMA na poziomie europejskim do charakterystyki hydroksyzyny wpisano cytalopram jako lek wydłużający QT, którego jednoczesne stosowanie z nią jest przeciwwskazane, bo może wywołać niebezpieczne arytmie. Jeśli ktoś proponuje ci hydroksyzynę „na uspokojenie” do Citabaxu, powiedz lekarzowi, że przyjmujesz cytalopram.

Citabaxu nie należy łączyć z lekami serotoninergicznymi, takimi jak tryptany na migrenę, tramadol i inne opioidy czy tryptofan, bo grozi to zespołem serotoninowym: gorączką, sztywnością mięśni, drżeniem, splątaniem, silnym pobudzeniem. Nie stosuje się go też razem z zielem dziurawca. Ostrożność jest potrzebna przy lekach przeciwzakrzepowych, NLPZ i kwasie acetylosalicylowym (ryzyko krwawień), przy lekach obniżających poziom potasu lub magnezu oraz przy omeprazolu i innych inhibitorach CYP2C19.

Skutki uboczne Citabaxu: co zdarza się często, a co wymaga reakcji

ChPL opisuje działania niepożądane jako na ogół łagodne i przemijające, najczęstsze w pierwszych dwóch tygodniach. Do bardzo częstych, dotyczących ponad 1 osoby na 10, należą: senność albo bezsenność, bóle głowy, drżenia, uczucie suchości w jamie ustnej, mdłości, zaparcie, nadmierna potliwość i uczucie osłabienia.

W grupie częstych (od 1 na 100 do 1 na 10 osób) są m.in.: słabszy apetyt i utrata wagi, pobudzenie, lęk i nerwowość, nietypowe sny, trudności ze skupieniem, obniżone libido, zawroty głowy, uczucie mrowienia, kłopoty z widzeniem, szum w uszach, szybsza praca serca, spadek ciśnienia po wstaniu, biegunka, wymioty, bóle mięśni i stawów, a u mężczyzn impotencja i zaburzenia wytrysku. Zaburzenia seksualne mogą w części przypadków utrzymywać się także po odstawieniu leku.

Pilnej reakcji wymagają: kołatanie i nierówne bicie serca lub omdlenie (ryzyko wydłużenia QT), objawy zespołu serotoninowego, nietypowe krwawienia, drgawki, objawy manii, ból i zaczerwienienie oka z pogorszeniem widzenia. U osób z zespołem lęku napadowym lęk może się na początku nasilić; zwykle mija samoistnie w ciągu 14 dni. Tak jak przy innych antydepresantach, w pierwszych tygodniach kuracji i po każdej modyfikacji dawki lęk oraz myśli samobójcze potrafią chwilowo przybrać na sile, częściej u osób przed 25. rokiem życia. Gdy to zauważysz, natychmiast skontaktuj się z lekarzem prowadzącym; jeśli zagrożone jest życie, wybierz numer 112.

Alkohol, kierownica i maszyny w trakcie leczenia Citabaxem

Badania nie wykazały interakcji cytalopramu z alkoholem, ale ChPL jednoznacznie zaleca unikanie picia alkoholu w czasie leczenia lekami z grupy SSRI. Alkohol pogarsza też przebieg depresji i zaburzeń lękowych, więc działa wbrew leczeniu.

Wpływ cytalopramu na kierowanie autem i pracę przy maszynach ChPL ocenia jako mały albo umiarkowany. Kłopoty z uwagą i skupieniem mogą brać się z samej choroby, z działania tabletek albo z jednego i drugiego jednocześnie. Zanim wsiądziesz za kierownicę, sprawdź, jak reagujesz na lek, szczególnie na początku leczenia.

Uzależnienie i status psychotropu: jak jest z Citabaxem

W mowie codziennej „psychotropem” nazywa się często każdy preparat wpływający na psychikę. Prawo widzi to inaczej: cytalopramu nie wpisano do rozporządzenia z wykazem substancji psychotropowych, więc apteka wydaje Citabax na standardową receptę Rp, bez obostrzeń, które obejmują benzodiazepiny albo leki stosowane w ADHD.

ChPL Citabaxu nie wymienia uzależnienia wśród działań niepożądanych i nie opisuje nadużywania. Nie wynika z tego jednak, że wolno go nagle przestać brać: po odstawieniu często pojawiają się dolegliwości, dlatego dawkę obniża się krok po kroku, pod nadzorem lekarza. To zjawisko fizjologiczne, a nie głód leku znany z uzależnień.

Citabax zamiennik: inne preparaty z cytalopramem i koszt leku

Na polskim rynku ta sama substancja występuje w wielu preparatach; wśród nich są Pram, Oropram, Citronil, Citaxin, Citalopram Vitabalans, Citalopram Medreg, Cital, Cipramil i Aurex. O zamianie preparatu porozmawiaj z farmaceutą albo lekarzem, bo liczy się ta sama substancja, moc i postać. Escitalopram to pokrewny, ale odrębny lek, a nie prosty odpowiednik.

Ile zapłacisz, zależy od mocy tabletki, liczby tabletek w opakowaniu, wybranej apteki oraz tego, czy w twoim wskazaniu lek objęto refundacją. Bieżące informacje o refundacji znajdziesz w obwieszczeniu Ministra Zdrowia, które zawiera listę leków refundowanych; możesz też po prostu zapytać w aptece.

Recepta na Citabax i przedłużenie leczenia online

Citabaxu nie kupisz bez recepty, a oferty takiego zakupu w internecie pochodzą z nielegalnych źródeł i niosą ryzyko podróbek. Na realizację e-recepty masz maksymalnie 365 dni; krótsze terminy obowiązują przy antybiotykach (7 dni) oraz przy środkach odurzających i substancjach psychotropowych (30 dni). Cytalopram nie jest substancją psychotropową, więc ten krótszy, 30-dniowy termin go nie dotyczy, ale ilość leku na recepcie określa lekarz.

W recepte24 wniosek możesz wysłać o każdej porze, a lekarz przegląda go w godzinach pracy. To usługa dla osób, które już leczą się Citabaxem z polecenia psychiatry lub innego lekarza i mają dokumentację. Nie rozpoczynamy leczenia i nie stawiamy diagnozy; pytania dodatkowe lekarz zadaje na czacie, bez rozmów wideo i telefonicznych. Lekarz może odmówić, a opłata dotyczy oceny wniosku, więc przy odmowie nie podlega zwrotowi. Więcej na stronie e-recepty psychiatrycznej.