Buspiron na lęk: jak działa, czego się spodziewać i jak kontynuować leczenie
Buspiron to lek przeciwlękowy wydawany na receptę (Rp), w Polsce dostępny jako Spamilan w tabletkach 5 mg i 10 mg. W ChPL przewidziano go do krótkotrwałej terapii zaburzeń lękowych i do zmniejszania objawów lęku, z depresją lub bez niej. Doraźnie nie pomoże: na poprawę trzeba poczekać co najmniej około 7-14 dni systematycznego przyjmowania.
Płacisz dopiero po wypełnieniu wniosku · każde zgłoszenie ocenia lekarz z PWZ · płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument
Buspiron w skrócie: lek przeciwlękowy innego typu niż benzodiazepiny
Buspiron jest pochodną azaspirodekandionu z grupy leków przeciwlękowych (ATC N05BE01). Inaczej niż benzodiazepiny omija receptory benzodiazepinowe, a ChPL podkreśla, że nie uspokaja, nie zapobiega drgawkom i nie rozluźnia mięśni. W modelach zwierzęcych wykazano jego wpływ na kilka systemów neuroprzekaźnikowych, w tym serotoninowy, noradrenergiczny i dopaminowy. Dokładny mechanizm działania przeciwlękowego nie jest w pełni poznany.
Jedynym preparatem z buspironem w obrocie jest Spamilan w tabletkach 5 mg i 10 mg, więc zamiennika pod inną nazwą handlową w aptece nie znajdziesz. Dawkę ustala lekarz.
Na co jest buspiron według ChPL
ChPL wymienia dwa zastosowania:
- krótkotrwałe leczenie zaburzeń lękowych;
- zmniejszanie nasilenia lęku, również współistniejącego z depresją.
Kiedy buspiron nie jest właściwym wyborem
Zgodnie z zastrzeżeniem ChPL nie należy go stosować jako jedynego leku na depresję, ponieważ może zakryć jej objawy. To także nie jest lek „na nerwy” od czasu do czasu: nie należy go przyjmować okazjonalnie przy zwykłym napięciu dnia codziennego. Nie jest zalecany u osób poniżej 18 lat, bo nie wykazano jego skuteczności w tej grupie. Szersze tło znajdziesz w przeglądzie leków stosowanych w lęku i w poradniku o zaburzeniach lękowych.
Leku nie wolno stosować przy:
- padaczce;
- ciężkiej niewydolności nerek lub ciężkiej niewydolności wątroby;
- ostrym zatruciu alkoholem, lekami nasennymi, przeciwbólowymi lub przeciwpsychotycznymi;
- uczuleniu na buspiron albo dowolny składnik pomocniczy; w tabletkach jest laktoza, dlatego nie powinny ich przyjmować osoby, u których występuje rzadka dziedziczna nietolerancja galaktozy, brak laktazy albo zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy.
Nerki, wątroba i wiek
Przy łagodnych i umiarkowanych zaburzeniach czynności nerek oraz przy chorobach wątroby buspiron stosuje się ostrożnie, bo jego stężenie we krwi może być wyższe niż zwykle, a lekarz uważniej obserwuje działania niepożądane. U osób starszych dostępne dane nie wskazują na potrzebę zmiany dawkowania ze względu na wiek. Jeśli masz chorobę nerek albo wątroby, koniecznie wpisz to we wniosku i powiedz o tym lekarzowi prowadzącemu.
Po jakim czasie buspiron zaczyna działać
Buspiron wchłania się szybko, a najwyższe stężenie we krwi osiąga po 60-90 minutach, ale nie oznacza to ulgi w lęku tego samego dnia. Efekt leczniczy buduje się przy powtarzanym przyjmowaniu, a ChPL podaje, że najwcześniej widać go po mniej więcej 7-14 dniach. Pełna korzyść może wymagać około 4 tygodni leczenia, dlatego przy nasilonym lęku potrzebny bywa ścisły nadzór lekarza.
Według ChPL tabletki przyjmuje się codziennie o stałej godzinie i konsekwentnie: każdorazowo z jedzeniem albo każdorazowo bez jedzenia, ponieważ posiłek zwiększa wchłanianie leku. Duże ilości soku grejpfrutowego podnoszą stężenie buspironu we krwi, więc lepiej ich unikać.
Skutki uboczne buspironu
Jeśli działania niepożądane się pojawiają, to zwykle na początku leczenia i najczęściej słabną przy dalszym stosowaniu. Do bardzo częstych, dotyczących ponad 1 osoby na 10, ChPL zalicza zawroty głowy (także uczucie omdlewania), bóle głowy i senność. Grupa działań częstych (u 1-10 osób na 100) obejmuje:
- nerwowość, bezsenność, zaburzenia snu i koncentracji, złość, stan splątania, obniżenie nastroju;
- mrowienie skóry, nieostre widzenie, drżenie, szum w uszach, zaburzenia koordynacji;
- dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, bóle brzucha, zaparcia lub biegunka i suche usta;
- przyspieszone bicie serca, ból w klatce piersiowej;
- uczucie zmęczenia, bóle mięśniowo-szkieletowe, wysypka, zimny pot, ból gardła i niedrożny nos.
Rzadkie, ale ważne: zespół serotoninowy i interakcje
Bardzo rzadko opisywano między innymi zespół serotoninowy i drgawki. Ryzyko zespołu serotoninowego rośnie przy łączeniu buspironu z buprenorfiną, a ostrożności wymagają też inne leki serotoninergiczne, na przykład SSRI, tramadol, tryptany, lit i ziele dziurawca. Gdy po dodaniu kolejnego leku zauważysz zmiany psychiczne, oznaki rozregulowania układu autonomicznego, objawy nerwowo-mięśniowe albo kłopoty żołądkowo-jelitowe, pilnie skontaktuj się z lekarzem.
Według ChPL stosowanie buspironu u osoby przyjmującej inhibitor MAO może być niebezpieczne, bo opisywano wzrost ciśnienia tętniczego, dlatego ChPL zaleca, by tych leków nie łączyć. Połączenie z erytromycyną i itrakonazolem ChPL zalicza do niezalecanych, bo leki te wielokrotnie zwiększają stężenie buspironu we krwi. Wyraźnie podnoszą je też między innymi diltiazem, werapamil i nefazodon, a ryfampicyna, karbamazepina czy fenytoina je obniżają. Ostrożności wymagają też jaskra z wąskim kątem przesączania, miastenia i uzależnienie od substancji psychoaktywnych.
Po przyjęciu zbyt wielu tabletek najczęściej obserwowano nudności, wymioty, ból i zawroty głowy, senność, szum w uszach, niepokój i zwężenie źrenic, a rzadko drgawki. Nie ma swoistej odtrutki, dlatego w takiej sytuacji potrzebna jest pomoc medyczna, a w bezpośrednim zagrożeniu życia numer 112.
Buspiron a alkohol, kierowanie, ciąża i karmienie piersią
Alkohol: dopóki bierzesz buspiron, nie należy pić napojów alkoholowych, co ChPL stwierdza jednoznacznie.
Prowadzenie pojazdów: lek ma na nie umiarkowany wpływ, przede wszystkim z powodu senności i zawrotów głowy. Nie siadaj za kierownicę ani nie obsługuj maszyn, dopóki nie wiesz, jak lek na ciebie działa.
Ciąża: danych jest niewiele, a badania na zwierzętach nie wykazały szkodliwego wpływu, jednak ze względów ostrożności lepiej unikać buspironu w ciąży. Karmienie piersią: nie wiadomo, czy lek przenika do mleka, dlatego o karmieniu albo leczeniu decydujesz razem z lekarzem.
Buspiron a uzależnienie i wykaz substancji psychotropowych
Ani doświadczenia na zwierzętach, ani obserwacje u ludzi nie wskazały na potencjał uzależniający buspironu ani ryzyko jego nadużywania. Nie ma go w wykazie substancji psychotropowych, więc recepta nie podlega zasadom obowiązującym przy benzodiazepinach. Potoczne słowo „psychotrop” oznacza tu tylko tyle, że lek działa na psychikę.
Wynika z tego coś ważnego w praktyce: między buspironem a benzodiazepinami nie ma tolerancji krzyżowej, więc buspiron nie złagodzi objawów odstawiennych po benzodiazepinie. ChPL zaleca, by wcześniej stosowane leki uspokajające i nasenne odstawić stopniowo przed rozpoczęciem buspironu, a plan takiej zmiany ustala lekarz.
Kończenie leczenia buspironem i zmiana na inny lek
ChPL nie opisuje zespołu odstawiennego po buspironie ani schematu kończenia terapii. Mimo to nie przerywaj leczenia sam: lekarz ocenia, czy objawy lęku są opanowane i czy terapia ma trwać dalej. Zmianę na inny lek przeciwlękowy albo przeciwdepresyjny także planuje lekarz, bo część połączeń z buspironem wymaga ostrożności.
Recepta na buspiron w ramach kontynuacji leczenia
Formularz recepte24 przyjmuje wnioski całą dobę, a lekarz ocenia je w godzinach pracy. Usługa jest dla osób, które już przyjmują buspiron z zalecenia psychiatry lub innego lekarza i mają to potwierdzone w dokumentacji. Podstawą jest art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza: receptę na kontynuację można wystawić bez badania, jeśli uzasadnia to stan zdrowia odzwierciedlony w dokumentacji medycznej.
Wniosek ocenia lekarz (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno), pytania dodatkowe zadaje na czacie i może odmówić. Nie stawiamy rozpoznania i nie zaczynamy nowego leczenia. Opłata dotyczy oceny wniosku przez lekarza, dlatego przy odmowie nie podlega zwrotowi. Więcej o tej drodze przeczytasz na stronie e-recepty psychiatrycznej.
Gdy jest naprawdę trudno, nie czekaj na wniosek. E-konsultacja nie jest pomocą w nagłym kryzysie. Pod tymi numerami ktoś odbierze o każdej porze, także w nocy i w święta:
- 116 123 - telefon dla dorosłych w kryzysie, całodobowo i bezpłatnie
- 800 70 2222 - Centrum Wsparcia, całodobowo i bezpłatnie
- 112 - gdy życie jest bezpośrednio zagrożone
Grupa leków
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Spamilan (URPL)
- Ulotka dla pacjenta Spamilan (URPL)
- ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty
- ustawa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne
- rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych
Jak zdobyć receptę na Buspiron - krok po kroku
- 1
Wejdź w formularz wniosku o receptę na Buspiron - przyjmuje zgłoszenia całą dobę, także w nocy, w weekend i święta.
- 2
Wypełnij wniosek: dane, krótki wywiad medyczny i nazwa leku, który kontynuujesz.
- 3
Opłać konsultację (250,00 zł) BLIK-iem lub kartą.
- 4
Lekarz weryfikuje zgłoszenie w godzinach pracy serwisu i podejmuje decyzję.
- 5
Otrzymujesz kod e-recepty e-mailem - w aptece podajesz kod i numer PESEL.
Wniosek o Buspiron wypełnisz w kilka minut
Formularz przyjmuje zgłoszenia o każdej porze. Płatność po wypełnieniu, 250,00 zł. O wystawieniu recepty decyduje lekarz.
- wpis do rejestru RPWDL
- każdy wniosek weryfikuje lekarz PWZ 3211301
- lekarz może dopytać na czacie
- płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument
Najczęstsze pytania o receptę na Buspiron
Na jakie dolegliwości lekarz przepisuje buspiron?
ChPL wskazuje buspiron w zaburzeniach lękowych leczonych krótkotrwale oraz do zmniejszania objawów lęku, bez względu na to, czy pacjent ma również depresję. Samym buspironem nie leczy się depresji, gdyż mógłby ukryć jej objawy. Nie nadaje się też do okazjonalnego przyjmowania przy codziennym stresie. Rozpoznanie i decyzję o włączeniu leku podejmuje lekarz na wizycie.
Po ilu dniach buspiron zaczyna łagodzić lęk?
Pierwszej poprawy ChPL każe spodziewać się najwcześniej po mniej więcej 7-14 dniach codziennych dawek, a pełny efekt może wymagać nawet około 4 tygodni leczenia. Buspiron nie działa doraźnie, więc jedna tabletka w chwili silnego lęku nie przyniesie ulgi. Jeśli po tym czasie nie widzisz poprawy albo lęk się nasila, skontaktuj się z lekarzem prowadzącym.
Czy buspiron uzależnia tak jak benzodiazepiny?
Nie. Ani u ludzi, ani u zwierząt nie stwierdzono w badaniach, by buspiron wywoływał uzależnienie czy skłaniał do nadużywania, a w wykazie substancji psychotropowych go nie ma. Nie zastąpi jednak benzodiazepiny przy jej odstawianiu: nie ma z nią tolerancji krzyżowej i nie łagodzi objawów odstawienia. Zmianę jednego leku na drugi zawsze planuje lekarz.
Czy przy buspironie można wypić alkohol?
Nie. Według ChPL alkoholu nie należy pić przez cały okres przyjmowania buspironu, ponieważ nie ma danych potwierdzających bezpieczeństwo tego połączenia. Ostre zatrucie alkoholem należy wprost do przeciwwskazań. Pamiętaj też, że buspiron bardzo często wywołuje zawroty głowy i senność, a alkohol może utrudnić ocenę, jak lek na ciebie działa.
Czy od buspironu się tyje?
W tabeli działań niepożądanych w ChPL Spamilanu nie ma zmian masy ciała. Często zdarzają się za to kłopoty z przewodem pokarmowym: mdłości, bóle brzucha, suchość w jamie ustnej, zaparcia albo biegunka. Jeśli w trakcie leczenia zauważysz wyraźną zmianę wagi, powiedz o tym lekarzowi, bo przyczyna może leżeć gdzie indziej, na przykład w innych lekach albo w samej chorobie.
Jak bezpiecznie przestać brać buspiron?
Zawsze w porozumieniu z lekarzem prowadzącym. ChPL nie opisuje zespołu odstawiennego po buspironie i nie podaje schematu kończenia leczenia do samodzielnego stosowania. Lekarz ocenia, czy objawy lęku są opanowane, i decyduje, czy leczenie zakończyć, kontynuować czy zmienić na inny lek. Nie zmieniaj dawki na własną rękę.
Czy receptę na buspiron dostaniesz online?
Tak, jeśli to kontynuacja leczenia już prowadzonego i udokumentowanego. W recepte24 wypełniasz formularz z wywiadem, a lekarz ocenia wniosek w godzinach pracy, dopytuje na czacie i może odmówić. Ponieważ buspiron nie należy do substancji psychotropowych, e-receptę na niego realizuje się według zasady ogólnej, czyli w ciągu najwyżej 365 dni; krótsze terminy mają antybiotyki (7 dni) oraz środki odurzające i substancje psychotropowe (30 dni).
Inne leki - lek przeciwlękowy
Ta strona ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Informacje o dawkowaniu mają charakter ogólny - o dawce i sposobie stosowania decyduje lekarz. Buspiron to lek na receptę (Rp) - o jego wystawieniu decyduje lekarz po ocenie wniosku. Leki psychiatryczne, w tym uspokajające i nasenne, podlegają szczególnym zasadom i nie zawsze mogą być wystawione zdalnie.