Abilify od środka: arypiprazol, wskazania i to, co mówi o nim ChPL
Abilify to lek przeciwpsychotyczny z substancją arypiprazol, wydawany na receptę (Rp). Według Charakterystyki Produktu Leczniczego jest wskazany w schizofrenii oraz w epizodach maniakalnych w przebiegu zaburzenia afektywnego dwubiegunowego typu I. Poniżej znajdziesz to, co warto wiedzieć przed przedłużeniem leczenia: postaci, skutki uboczne, interakcje i zasady recepty.
Płacisz dopiero po wypełnieniu wniosku · każde zgłoszenie ocenia lekarz z PWZ · płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument
Abilify, czyli co to za lek
Abilify to oryginalny produkt z arypiprazolem firmy Otsuka, zarejestrowany w procedurze centralnej Unii Europejskiej. Należy do leków psycholeptycznych, w ChPL opisanych jako inne leki przeciwpsychotyczne (kod ATC N05AX12). Więcej o samej substancji przeczytasz na stronie arypiprazolu.
ChPL wiąże skuteczność arypiprazolu z częściowo agonistycznym działaniem na receptor dopaminowy D2 i serotoninowy 5-HT1A oraz z blokowaniem receptora serotoninowego 5-HT2A. Mówiąc prościej: w badaniach na zwierzętach arypiprazol hamował nadmierną aktywność dopaminy, a przy jej niedoborze działał pobudzająco. To odróżnia go od wielu innych leków przeciwpsychotycznych.
Abilify na co jest przepisywany
Wskazania z punktu 4.1 ChPL są dokładnie opisane i obejmują trzy sytuacje:
- schizofrenia: u osób dorosłych oraz u nastolatków, którzy skończyli 15 lat;
- dorośli z chorobą afektywną dwubiegunową typu I: terapia umiarkowanych i ciężkich epizodów manii, a u osób z przewagą epizodów maniakalnych, które dobrze reagują na arypiprazol, także zapobieganie kolejnym takim epizodom;
- nastolatki od 13. roku życia z chorobą dwubiegunową typu I: terapia umiarkowanych i ciężkich epizodów manii, trwająca maksymalnie 12 tygodni.
Postaci i moce Abilify w obrocie
W aptece spotkasz Abilify jako zwykłe tabletki (5, 10, 15 i 30 mg), tabletki rozpadające się w jamie ustnej (10, 15 i 30 mg) albo roztwór doustny o stężeniu 1 mg/ml. Poza tym zarejestrowano roztwór do wstrzykiwań 7,5 mg/ml oraz postaci do wstrzykiwań o przedłużonym uwalnianiu (Abilify Maintena).
Tabletki zawierają laktozę, a tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej także aspartam, będący źródłem fenyloalaniny, co ma znaczenie przy fenyloketonurii. Moc i postać dobiera lekarz prowadzący. Ta strona nie podaje schematów dawkowania.
Abilify skutki uboczne: co jest częste, a co alarmujące
W badaniach z grupą placebo najczęściej zgłaszano akatyzję (uczucie wewnętrznego niepokoju z przymusem ruchu) i nudności, każde u ponad 3% osób przyjmujących lek doustnie. Wśród działań częstych, czyli występujących u 1 do 10 osób na 100, ChPL wymienia też:
- bezsenność, lęk i niepokój;
- objawy pozapiramidowe, drżenie, ból głowy, senność, sedację i zawroty głowy;
- niewyraźne widzenie;
- zaparcia, niestrawność, wymioty i nadmierne wydzielanie śliny;
- zmęczenie oraz cukrzycę.
Kiedy działanie Abilify wymaga pilnej reakcji
ChPL ostrzega przed zaburzeniami kontroli impulsów: nowym lub silniejszym popędem do hazardu, kompulsywnym wydawaniem pieniędzy, objadaniem się czy zwiększonym popędem seksualnym. Takie zmiany łatwo przeoczyć, dlatego warto poprosić bliskich o obserwację i powiedzieć o nich lekarzowi.
Natychmiast reaguj na oznaki złośliwego zespołu neuroleptycznego, takie jak bardzo wysoka gorączka, sztywne mięśnie, zaburzona świadomość i nierówne tętno, a także na sygnały hiperglikemii: silne pragnienie, częste oddawanie moczu, większy apetyt i osłabienie. ChPL odnotowuje też, że zachowania samobójcze bywały zgłaszane wkrótce po rozpoczęciu lub zmianie leczenia przeciwpsychotycznego. Jeśli pojawią się myśli samobójcze, skontaktuj się z lekarzem od razu, a w zagrożeniu życia dzwoń pod 112.
Masa ciała: u dorosłych w badaniach klinicznych arypiprazol nie dawał przyrostu wagi o znaczeniu klinicznym, choć po dopuszczeniu leku na rynek pojawiały się zgłoszenia tycia, głównie u osób obciążonych czynnikami ryzyka, jak cukrzyca, choroby tarczycy czy gruczolak przysadki. U młodzieży z chorobą dwubiegunową przyrost wykazano po 4 tygodniach leczenia.
Abilify a alkohol, inne leki i prowadzenie auta
ChPL nakazuje zachować ostrożność, jeśli arypiprazol przyjmuje się razem z alkoholem albo z innymi lekami działającymi na ośrodkowy układ nerwowy, bo mogą one nasilać sedację. Picie alkoholu w trakcie leczenia omów więc z lekarzem prowadzącym.
Na stężenie arypiprazolu wpływają inne leki. Silne inhibitory enzymu CYP2D6 (np. fluoksetyna, paroksetyna) i CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol) mogą je zwiększać, a leki indukujące CYP3A4 (np. karbamazepina, ryfampicyna, ziele dziurawca) zmniejszać, co według ChPL wymaga korekty dawki przez lekarza. Według ChPL u pacjentów leczonych arypiprazolem zdarzał się zespół serotoninowy, a jego objawy są możliwe zwłaszcza wtedy, gdy równolegle bierzesz lek z grupy SSRI albo SNRI. Arypiprazol może też nasilać działanie niektórych leków na nadciśnienie.
Wpływ na prowadzenie pojazdów ChPL określa jako niewielki lub umiarkowany, ze względu na możliwą sedację, senność, omdlenia i zaburzenia widzenia. Nie siadaj za kierownicę, dopóki nie wiesz, jak lek na ciebie działa.
Arypiprazolu nie wolno przyjmować w ciąży, o ile oczekiwana korzyść nie przeważa wyraźnie nad zagrożeniem dla płodu. Jeśli planujesz ciążę albo w nią zajdziesz, powiedz o tym lekarzowi. Lek przenika do mleka, więc o karmieniu piersią decydujesz razem z lekarzem.
Czy Abilify uzależnia i czy to psychotrop
Arypiprazol nie jest substancją psychotropową w rozumieniu przepisów: nie ma go w wykazie substancji psychotropowych, a Abilify we wszystkich postaciach ma zwykłą kategorię Rp. Potocznie mówi się o nim „psychotrop”, bo działa na psychikę, ale prawnie nie obowiązują go zasady recepty na leki grup II-P do IV-P.
ChPL Abilify nie opisuje uzależnienia ani nadużywania arypiprazolu. Nie znaczy to, że lek można przerwać z dnia na dzień: o odstawieniu albo zmianie leczenia decyduje psychiatra, bo przerwanie terapii może grozić nawrotem objawów, a późne dyskinezy według ChPL mogą nasilić się po odstawieniu.
Zamienniki Abilify i refundacja
W Polsce w obrocie jest wiele produktów z arypiprazolem, m.in. Arpixor, Aripilek, Apra, Aryzalera, Asduter, Explemed czy Tractiva. Zamiennik zawiera tę samą substancję, ale może mieć inne moce, postaci, substancje pomocnicze i zakres wskazań.
O zamianie w aptece decydujesz z farmaceutą, a przy postaciach specjalnych (roztwór, tabletki rozpuszczalne, iniekcje) najlepiej uzgodnić ją z lekarzem. Aktualną dopłatę i warunki refundacji sprawdzisz w obwieszczeniu Ministra Zdrowia z wykazem leków refundowanych albo w aptece.
Recepta na Abilify i przedłużenie leczenia online
Abilify nie kupisz bez recepty, a oferty sprzedaży bez niej pochodzą z nielegalnych źródeł i grożą podróbką. Rozpoznanie i pierwszy dobór leku należą do psychiatry. Online możesz przedłużyć leczenie, które już trwa i jest udokumentowane: wypełniasz formularz, który przyjmuje wnioski całą dobę, a w godzinach pracy ocenia go lekarz (nadzór medyczny: lek. Damian Wojno), który przy wątpliwościach dopyta cię na czacie. Może też odmówić.
Podstawą jest art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, który pozwala wystawić receptę na kontynuację bez badania, gdy uzasadnia to dokumentacja medyczna. Ponieważ arypiprazol nie jest substancją psychotropową, nie obowiązuje tu reguła 3 miesięcy od ostatniego badania. Szczegóły znajdziesz na stronie e-recepty psychiatrycznej.
Gdy jest naprawdę trudno, nie czekaj na wniosek. E-konsultacja nie jest pomocą w nagłym kryzysie. Pod tymi numerami ktoś odbierze o każdej porze, także w nocy i w święta:
- 116 123 - telefon dla dorosłych w kryzysie, całodobowo i bezpłatnie
- 800 70 2222 - Centrum Wsparcia, całodobowo i bezpłatnie
- 112 - gdy życie jest bezpośrednio zagrożone
Substancja czynna
Źródła
- Charakterystyka Produktu Leczniczego Abilify (arypiprazol), EMA
- Ulotka dla pacjenta Abilify (informacja o produkcie, EMA)
- ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty
- rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych
Jak zdobyć receptę na Abilify - krok po kroku
- 1
Wejdź w formularz wniosku o receptę na Abilify - przyjmuje zgłoszenia całą dobę, także w nocy, w weekend i święta.
- 2
Wypełnij wniosek: dane, krótki wywiad medyczny i nazwa leku, który kontynuujesz.
- 3
Opłać konsultację (250,00 zł) BLIK-iem lub kartą.
- 4
Lekarz weryfikuje zgłoszenie w godzinach pracy serwisu i podejmuje decyzję.
- 5
Otrzymujesz kod e-recepty e-mailem - w aptece podajesz kod i numer PESEL.
Wniosek o Abilify wypełnisz w kilka minut
Formularz przyjmuje zgłoszenia o każdej porze. Płatność po wypełnieniu, 250,00 zł. O wystawieniu recepty decyduje lekarz.
- wpis do rejestru RPWDL
- każdy wniosek weryfikuje lekarz PWZ 3211301
- lekarz może dopytać na czacie
- płacisz za ocenę lekarza, nie za dokument
Najczęstsze pytania o receptę na Abilify
Na jakie choroby lekarz przepisuje Abilify?
Abilify ma w ChPL dwa obszary wskazań. Pierwszy to schizofrenia u dorosłych i młodzieży od 15 lat. Drugi to umiarkowane i ciężkie epizody maniakalne w zaburzeniu afektywnym dwubiegunowym typu I: u dorosłych także zapobieganie nowym epizodom, u młodzieży od 13 lat leczenie do 12 tygodni. ChPL zaznacza, że arypiprazol nie jest wskazany w psychozie związanej z demencją.
Czy Abilify to psychotrop, od którego można się uzależnić?
Nie w sensie prawnym: arypiprazolu nie ma w wykazie substancji psychotropowych, a Abilify ma kategorię Rp. ChPL nie opisuje też uzależnienia ani nadużywania tego leku. Nie oznacza to jednak, że można go odstawić samodzielnie, bo przerwanie leczenia może grozić nawrotem objawów choroby. Zmianę albo zakończenie terapii zawsze planuj z psychiatrą prowadzącym.
Czym można zastąpić Abilify w aptece?
Zamiennikiem jest inny produkt z arypiprazolem, np. Arpixor, Aripilek, Apra czy Aryzalera. Ma tę samą substancję czynną, ale może różnić się mocami, postaciami i substancjami pomocniczymi, a czasem zakresem wskazań. Zamianę omów z farmaceutą, a zmianę na inną substancję przeciwpsychotyczną wyłącznie z psychiatrą. Dopłatę sprawdzisz w aktualnym wykazie leków refundowanych.
Czy przy Abilify mogę pić alkohol?
Tylko po uzgodnieniu z lekarzem prowadzącym, bo według ChPL arypiprazol w połączeniu z alkoholem lub innymi lekami o działaniu ośrodkowym wymaga ostrożności: razem mogą silniej usypiać i nasilać sedację. Sam lek także może osłabiać koncentrację i sprawność za kierownicą. Po wypiciu alkoholu nie prowadź auta ani nie obsługuj maszyn.
Kiedy widać efekty leczenia Abilify?
ChPL podaje, że przy leczeniu przeciwpsychotycznym stan chorego może zacząć się poprawiać po kilku dniach, ale bywa, że dopiero po kilku tygodniach. W tym okresie chory wymaga uważnej obserwacji. Brak efektu po kilku dniach nie jest powodem do samodzielnej zmiany dawki. Jeśli objawy się nasilają albo pojawiają się myśli samobójcze, skontaktuj się z lekarzem od razu.
Inne leki - lek przeciwpsychotyczny
Ta strona ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. Informacje o dawkowaniu mają charakter ogólny - o dawce i sposobie stosowania decyduje lekarz. Abilify to lek na receptę (Rp) - o jego wystawieniu decyduje lekarz po ocenie wniosku. Leki psychiatryczne, w tym uspokajające i nasenne, podlegają szczególnym zasadom i nie zawsze mogą być wystawione zdalnie.