Ketrel (kwetiapina): na co pomaga, jak działa i co warto wiedzieć przed przedłużeniem recepty

Ketrel - co to za lek i jak działa kwetiapina

Podmiotem odpowiedzialnym za Ketrel jest Celon Pharma. Substancją czynną jest kwetiapina, zaliczana do atypowych leków przeciwpsychotycznych. W organizmie powstaje z niej aktywny metabolit, norkwetiapina, i oba związki działają na wiele receptorów w mózgu jednocześnie.

Charakterystyka opisuje powinowactwo kwetiapiny do receptorów serotoninowych 5HT2 i dopaminowych D1 i D2, co wiąże się z działaniem przeciwpsychotycznym. Charakterystyka podaje też duże powinowactwo do receptorów histaminowych i alfa1-adrenergicznych, a z blokadą receptorów alfa1 wiąże spadki ciśnienia przy wstawaniu. Hamowanie transportera noradrenaliny przez norkwetiapinę może przyczyniać się do działania przeciwdepresyjnego.

Okres półtrwania kwetiapiny wynosi około 7 godzin, a norkwetiapiny około 12 godzin. Kwetiapina i norkwetiapina nie wykazują zauważalnego powinowactwa do receptorów benzodiazepinowych, więc Ketrel nie jest benzodiazepiną ani lekiem z tej rodziny, choć bywa mylony z lekami uspokajającymi. Więcej o samej substancji przeczytasz na stronie kwetiapina: przegląd leku.

Wskazania Ketrelu zapisane w rejestracji leku

Charakterystyka produktu Ketrel wymienia następujące wskazania:

• schizofrenia;
• umiarkowane albo ciężkie epizody manii w chorobie dwubiegunowej;
• epizody ciężkiej depresji w przebiegu choroby dwubiegunowej;
• zapobieganie nawrotom epizodów maniakalnych lub depresyjnych u osób z chorobą dwubiegunową, które dobrze reagowały na wcześniejsze leczenie kwetiapiną.

Czego charakterystyka nie przewiduje

Bezsenność nie jest wskazaniem do stosowania Ketrelu. To, że lek usypia, wynika z jego działań niepożądanych, a nie z rejestracji jako środek nasenny. Jeśli lekarz przepisał Ketrel na kłopoty ze snem, porę i sposób przyjmowania omów właśnie z nim.

Kwetiapina nie jest zatwierdzona do leczenia objawów psychotycznych w przebiegu otępienia u osób starszych, a Ketrel nie jest zalecany u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat z powodu braku danych. Inne preparaty kwetiapiny, szczególnie o przedłużonym uwalnianiu, mogą mieć inny zakres wskazań, dlatego przy konkretnym opakowaniu zawsze sprawdzaj jego ulotkę.

Ketrel 25 mg, 100 mg i XR: moce oraz postaci

W obrocie są dwie odmiany leku. Ketrel w tabletkach powlekanych występuje w mocach 25 mg, 100 mg i 200 mg. Wersja XR, czyli tabletki o przedłużonym uwalnianiu, ma moce 50, 150, 200, 300 i 400 mg. Ketrel w tabletkach powlekanych można przyjmować z jedzeniem lub bez niego.

Dawkę i porę przyjmowania ustala lekarz. Charakterystyka podkreśla, że schemat leczenia jest inny dla każdego wskazania, a dodatkowej ostrożności wymagają osoby starsze i pacjenci z chorobami wątroby. Dlatego wyszukiwanie, jaka dawka Ketrelu jest dobra na sen albo ile wziąć przed snem, nie zastąpi rozmowy z lekarzem prowadzącym.

Tabletki o przedłużonym uwalnianiu i zwykłe tabletki powlekane to różne postaci. Nie zamieniaj jednej na drugą samodzielnie, nawet jeśli zawierają tę samą ilość kwetiapiny. W tabletkach 25 mg jest barwnik lak żółcieni pomarańczowej, zdolny wywołać reakcję alergiczną; w składzie leku znajduje się również laktoza.

Skutki uboczne Ketrelu i sygnały alarmowe

Według charakterystyki najczęściej zgłaszane działania niepożądane kwetiapiny, występujące u co najmniej 10% leczonych, to: senność, zawroty i bóle głowy, suchość w ustach, objawy odstawienia, wzrost stężenia trójglicerydów i cholesterolu całkowitego (zwłaszcza frakcji LDL), spadek cholesterolu HDL, przyrost masy ciała, obniżenie hemoglobiny oraz objawy pozapiramidowe.

Senność pojawia się zwykle w pierwszych dwóch tygodniach i najczęściej słabnie przy dalszym leczeniu. Na początku terapii może też wystąpić niedociśnienie ortostatyczne, czyli zawroty głowy przy szybkim wstawaniu, co zwiększa ryzyko upadków, szczególnie u osób starszych.

Przyrost masy ciała opisany w charakterystyce oznacza wzrost o ponad 7% w stosunku do wagi wyjściowej i dotyczy głównie pierwszych tygodni leczenia u dorosłych. Lekarz powinien regularnie kontrolować wagę, glukozę i lipidy we krwi.

Niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem, jeśli zauważysz:

• gorączkę, ból gardła, osłabienie lub inne objawy zakażenia, bo mogą wskazywać na spadek liczby białych krwinek;
• wysoką gorączkę ze sztywnością mięśni i zaburzeniami świadomości, czyli możliwe objawy złośliwego zespołu neuroleptycznego;
• silne pragnienie, częste oddawanie moczu i wzmożony apetyt, które mogą świadczyć o hiperglikemii;
• rozległą wysypkę, pęcherze lub złuszczanie skóry;
• mimowolne ruchy twarzy lub języka, przykry niepokój ruchowy i niemożność usiedzenia w miejscu;
• uporczywe zaparcie, bo charakterystyka opisuje także przypadki niedrożności jelit;
• nasilenie myśli samobójczych lub nagłe pogorszenie nastroju; w krótszych badaniach u osób z depresją w chorobie dwubiegunowej zdarzenia związane z próbami samobójczymi częściej dotyczyły młodych dorosłych przed 25. rokiem życia leczonych kwetiapiną (3,0% wobec 0% przy placebo).

Ketrel a alkohol, inne leki i prowadzenie samochodu

Kwetiapina działa na ośrodkowy układ nerwowy, dlatego charakterystyka nakazuje ostrożność przy łączeniu jej z alkoholem i z innymi lekami działającymi na mózg. Alkohol może nasilić senność, zawroty głowy i spadki ciśnienia, więc najbezpieczniej omówić z lekarzem, czy w Twoim przypadku w ogóle możesz po niego sięgać.

Charakterystyka uznaje za przeciwwskazane łączenie Ketrelu z inhibitorami CYP3A4, czyli na przykład z lekami przeciw HIV hamującymi proteazę, azolowymi środkami przeciwgrzybiczymi, erytromycyną, klarytromycyną albo nefazodonem. Charakterystyka odradza też sok grejpfrutowy w trakcie leczenia. Karbamazepina i fenytoina mogą znacznie obniżyć stężenie kwetiapiny i osłabić jej działanie.

Ostrożności wymaga łączenie kwetiapiny z lekami serotoninergicznymi, na przykład z grupy SSRI, SNRI, inhibitorami MAO i trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi, ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, a także z lekami wydłużającymi odstęp QT. Kwetiapina może też dawać fałszywie dodatni wynik testu immunoenzymatycznego na metadon i trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne.

Za kierownicę ani do obsługi maszyn nie siadaj, zanim nie sprawdzisz, jak lek na Ciebie działa - tak zaleca charakterystyka. W ciąży kwetiapinę stosuje się tylko wtedy, gdy korzyść uzasadnia ryzyko, a o karmieniu piersią decyduje lekarz razem z pacjentką. U noworodków matek, które w trzecim trymestrze przyjmowały leki przeciwpsychotyczne, mogą wystąpić objawy pozapiramidowe lub objawy odstawienia, dlatego takie dzieci wymagają ścisłej obserwacji.

Psychotrop czy nie? Status prawny Ketrelu i kwestia uzależnienia

W potocznym znaczeniu Ketrel jest lekiem psychotropowym, bo działa na psychikę. Prawnie kwetiapina nie należy jednak do substancji psychotropowych z wykazu ogłoszonego rozporządzeniem Ministra Zdrowia, dlatego Ketrel ma zwykłą kategorię Rp i nie dotyczą go zasady przewidziane dla benzodiazepin.

W charakterystyce Ketrelu nie ma ostrzeżenia o uzależnieniu. Opisuje ona natomiast ostre objawy odstawienia po nagłym przerwaniu leczenia: bezsenność, nudności, bóle głowy, biegunkę, wymioty, zawroty głowy i rozdrażnienie. Ich częstość wyraźnie spadała po tygodniu od odstawienia. Charakterystyka zaleca, by kończyć leczenie stopniowo, przez co najmniej tydzień do dwóch, a lekarz powinien brać pod uwagę ryzyko prób samobójczych po nagłym przerwaniu leczenia. Plan odstawiania ustala lekarz prowadzący.

Zamienniki Ketrelu i cena w aptece

Kwetiapinę zawierają też inne leki dostępne w Polsce, między innymi Kventiax, Ketipinor, Ketilept, Bonogren, Setinin i Kwetaplex. O ewentualnej zamianie decyduje lekarz albo farmaceuta, a odpowiednik powinien mieć tę samą moc i tę samą postać, czyli tabletki powlekane albo tabletki o przedłużonym uwalnianiu.

Cena zależy od mocy, wielkości opakowania i tego, czy przysługuje Ci refundacja. Aktualne kwoty i odpłatność sprawdzisz w obwieszczeniu Ministra Zdrowia w sprawie wykazu leków refundowanych albo zapytasz w aptece o tańszy odpowiednik.

Recepta na Ketrel i przedłużenie leczenia przez wniosek

Ketrelu nie kupisz bez recepty, a lek z nielegalnego źródła może okazać się podróbką, której składu nikt nie zna. Kod e-recepty zrealizujesz w każdej aptece. Na realizację masz maksymalnie 365 dni; ustawa skraca ten czas do 7 dni przy antybiotykach i do 30 dni przy środkach odurzających oraz substancjach psychotropowych, a kwetiapina do tej grupy nie należy.

W recepte24 formularz przyjmuje wnioski przez całą dobę, a lekarz ocenia je w godzinach pracy. Wniosek ocenia lekarz, nadzór medyczny sprawuje lek. Damian Wojno (PWZ 3211301). Nie ma rozmowy wideo ani telefonicznej, a pytania dodatkowe trafiają na czat.

Online kontynuujesz wyłącznie leczenie, które zaczął i prowadzi psychiatra, potwierdzone dokumentacją, na przykład kartą informacyjną ze szpitala lub zaświadczeniem z poradni. Art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty dopuszcza receptę na kontynuację bez ponownego badania, gdy uzasadnia to stan zdrowia opisany w dokumentacji. Pierwszy dobór leku i zmiany dawki należą do psychiatry.

Sprawdź, co przygotować przed złożeniem wniosku, a potem przejdź do formularza e-recepty psychiatrycznej. Lekarz może odmówić, a opłata dotyczy oceny wniosku, więc przy odmowie nie podlega zwrotowi.