Brintellix (wortioksetyna): na co jest, jak działa i co sprawdzić przed kontynuacją

Brintellix co to za lek: wortioksetyna w pigułce

Substancją czynną leku Brintellix jest wortioksetyna. Podmiotem odpowiedzialnym jest duńska firma H. Lundbeck A/S, a lek dopuszczono do obrotu w procedurze scentralizowanej, więc jego charakterystyka i ulotka są publikowane przez Europejską Agencję Leków. W klasyfikacji ATC wortioksetyna należy do grupy „inne leki przeciwdepresyjne”.

Nie jest to klasyczny lek z grupy SSRI. Według charakterystyki wortioksetyna jednocześnie hamuje przenośnik serotoniny i bezpośrednio wpływa na kilka typów receptorów serotoninowych. Uważa się, że pośrednio zmienia też przekaźnictwo w innych układach, m.in. noradrenaliny, dopaminy i acetylocholiny, choć dokładny udział poszczególnych mechanizmów pozostaje niejasny.

Więcej o samej substancji, także o innych lekach z nią w składzie, przeczytasz na stronie o wortioksetynie.

Na co pomaga Brintellix i czego nie leczy

Jedynym wskazaniem w charakterystyce jest leczenie dużych epizodów depresyjnych u dorosłych. W badaniach klinicznych wortioksetyna poprawiała wyniki we wszystkich punktach skali depresji MADRS, czyli działała na szeroki wachlarz objawów, od obniżonego nastroju po trudności z koncentracją. U części osób z depresją dotyczy to także utraty radości, opisanej szerzej w poradniku o anhedonii.

Charakterystyka opisuje też badanie zapobiegania nawrotom: u osób, które osiągnęły remisję, ryzyko powrotu choroby było dwukrotnie większe po przejściu na placebo niż przy dalszym przyjmowaniu wortioksetyny. Charakterystyka zaleca też, by po ustąpieniu objawów depresji kontynuować leczenie co najmniej przez 6 miesięcy.

Leku nie należy stosować u dzieci i młodzieży poniżej 18 lat, bo nie wykazano jego skuteczności w tej grupie. Charakterystyka nie wymienia innych wskazań, takich jak zaburzenia lękowe czy bezsenność; o ewentualnym stosowaniu poza wskazaniami decyduje wyłącznie psychiatra.

Brintellix 5 mg, 10 mg i 20 mg: co jest w aptece

Brintellix ma postać tabletek powlekanych. W obrocie są trzy moce: 5 mg, 10 mg i 20 mg. Wortioksetyna w mocy 15 mg występuje pod innymi nazwami handlowymi. Którą moc przyjmujesz, ustala lekarz, biorąc pod uwagę Twój wiek, odpowiedź na leczenie, tolerancję i inne leki.

Tabletki można przyjmować z jedzeniem albo bez niego. Lek zawiera mniej niż 1 mmol sodu na tabletkę, więc uznaje się go za wolny od sodu. Nie zmieniaj mocy ani nie przerywaj leczenia samodzielnie: każda taka zmiana powinna wynikać z decyzji lekarza prowadzącego. U osób w wieku 65 lat i starszych charakterystyka zaleca ostrożność przy większych dawkach, bo dane z tej grupy są ograniczone.

Brintellix skutki uboczne: co podaje charakterystyka

Najczęstszym działaniem niepożądanym są nudności, które występują bardzo często, czyli u więcej niż 1 na 10 osób. Zwykle są łagodne lub umiarkowane, pojawiają się w pierwszych dwóch tygodniach i przemijają, rzadko prowadząc do przerwania leczenia. Częściej dotyczą kobiet niż mężczyzn.

Pozostałe działania niepożądane z tabeli w punkcie 4.8 charakterystyki, pogrupowane według częstości:

• często (do 1 na 10 osób): nietypowe sny, zawroty głowy, biegunka, zaparcie, wymioty, niestrawność, świąd, nadmierne pocenie się
• niezbyt często (do 1 na 100 osób): omamy, drżenie, nieostre widzenie, zaczerwienienie twarzy, nocne poty
• rzadko (do 1 na 1000 osób): rozszerzenie źrenic, które może prowadzić do ostrej jaskry z wąskim kątem
• częstość nieznana: m.in. hiponatremia, bezsenność, pobudzenie i agresja, ból głowy, akatyzja, zgrzytanie zębami, krwawienia, wysypka, pokrzywka, zespół serotoninowy

Brintellix a libido i inne pytania o codzienne działanie

W badaniach ze skalą ASEX moce od 5 do 15 mg nie różniły się od placebo pod względem zaburzeń seksualnych, natomiast przy 20 mg odnotowano ich więcej. Po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano je także przy mniejszych dawkach. Jeśli zauważysz spadek libido lub inne trudności, powiedz o tym lekarzowi i nie odstawiaj leku na własną rękę.

Według charakterystyki wortioksetyna w badaniach nie wpływała w porównaniu z placebo na masę ciała, tętno ani ciśnienie i nie zwiększała częstości bezsenności ani senności. Warto też wiedzieć, że u osób przyjmujących wortioksetynę opisywano fałszywie dodatnie wyniki testów moczu na obecność metadonu. Jeśli robisz takie badanie, poinformuj o leku.

Przeciwwskazania i leki, z którymi Brintellix się nie łączy

Brintellix jest przeciwwskazany przy nadwrażliwości na wortioksetynę lub składniki tabletki oraz razem z nieselektywnymi inhibitorami MAO i selektywnymi inhibitorami MAO-A. Charakterystyka wprost nazywa przeciwwskazanym połączenie z moklobemidem i z antybiotykiem linezolidem. Leczenia wortioksetyną nie wolno zaczynać przez co najmniej 14 dni po odstawieniu nieodwracalnego nieselektywnego inhibitora MAO.

Ostrożności wymaga łączenie z innymi lekami serotoninergicznymi, np. tramadolem i innymi opioidami, tryptanami na migrenę, a także z zielem dziurawca, bo rośnie ryzyko zespołu serotoninowego. Bupropion, fluoksetyna i paroksetyna zwiększają stężenie wortioksetyny we krwi. Przy lekach przeciwzakrzepowych, kwasie acetylosalicylowym i NLPZ może wzrosnąć ryzyko krwawień, a przy licie i tryptofanie zgłaszano nasilenie działań.

Lekarz zachowa szczególną ostrożność, jeśli chorujesz na padaczkę, masz za sobą epizody manii, masz podwyższone ciśnienie w oku, skłonność do krwawień albo chorobę nerek lub wątroby. Gdy pojawią się napady drgawkowe albo faza maniakalna, charakterystyka nakazuje przerwać leczenie, więc w takiej sytuacji od razu skontaktuj się z lekarzem. W ciąży lek można stosować tylko wtedy, gdy spodziewana korzyść przewyższa ryzyko dla płodu, a przy karmieniu piersią decyzję podejmuje się z lekarzem.

Brintellix a alkohol i siadanie za kierownicą

W badaniu na zdrowych ochotnikach jednorazowa dawka alkoholu nie zmieniała stężenia wortioksetyny ani nie powodowała istotnych zaburzeń funkcji poznawczych. Mimo to charakterystyka mówi jasno, że podczas leczenia przeciwdepresyjnego nie zaleca się spożywania alkoholu. Alkohol sam w sobie pogarsza przebieg depresji i może osłabiać efekt terapii.

Brintellix nie ma wpływu lub ma nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów. Ponieważ zgłaszano zawroty głowy, zachowaj ostrożność za kierownicą i przy obsłudze maszyn, zwłaszcza na początku leczenia i po zmianie dawki.

Brintellix czy uzależnia i czy formalnie jest psychotropem

Wortioksetyny nie ma w wykazie substancji psychotropowych, więc nie obejmują jej szczególne zasady recept dla grup II-P, III-P i IV-P. Potocznie bywa nazywana psychotropem, bo działa na psychikę, ale formalnie to zwykły lek na receptę (Rp). Charakterystyka nie opisuje uzależnienia ani działania nasennego czy uspokajającego typowego dla benzodiazepin.

Uzależnienie to jednak co innego niż objawy odstawienia. W badaniach klinicznych po nagłym przerwaniu leczenia nie stwierdzono istotnej różnicy w porównaniu z placebo, ale po wprowadzeniu leku do obrotu zgłaszano m.in. zawroty i ból głowy, wrażenie porażenia prądem, bezsenność, nudności, drażliwość i zmęczenie, które mogą pojawić się w ciągu pierwszego tygodnia po odstawieniu. Dlatego charakterystyka sugeruje rozważenie stopniowego zmniejszania dawki, które zaplanuje lekarz.

Brintellix po jakim czasie działa

Na poprawę trzeba poczekać. Charakterystyka zaznacza, że może ona nie nastąpić w ciągu pierwszych kilku tygodni leczenia lub dłużej, a skuteczność w badaniach oceniano zwykle po 6 lub 8 tygodniach. Nudności, jeśli wystąpią, pojawiają się zwykle w pierwszych dwóch tygodniach, czyli zanim da się ocenić efekt leczenia.

Pierwsze tygodnie i każda zmiana dawki to czas uważnej obserwacji, bo przy lekach przeciwdepresyjnych mogą się wtedy nasilić niepokój i myśli samobójcze, szczególnie u młodych dorosłych. Jeśli tak się dzieje, skontaktuj się z lekarzem bez zwłoki. Dobrze, gdy ktoś bliski wie o leczeniu i zwróci uwagę na nietypowe pobudzenie albo wycofanie.

Brintellix zamienniki i cena: odpowiedniki z wortioksetyną

Wortioksetyna jest w Polsce dostępna także pod innymi nazwami, m.in. Abrix, Anubes, Avortaxo, Banavin, Irsamla i Varesta, a także jako Vortioxetine Aristo, Vortioxetine Stada i Vortioxetine Viatris Pharma. O zamianie na inny produkt z tą samą substancją decyduje lekarz, a w aptece możesz zapytać farmaceutę o dostępne odpowiedniki.

Cena i ewentualna refundacja zależą od opakowania i wskazania. Aktualne dane sprawdzisz w obwieszczeniu ministra zdrowia z wykazem leków refundowanych albo w aptece.

Recepta na Brintellix: jak przedłużyć leczenie

Brintellixu nie kupisz bez recepty. Oferty z nielegalnych źródeł niosą ryzyko podróbek o nieznanym składzie. Pierwszą receptę i dobór leku zawsze ustala psychiatra na wizycie.

Jeśli lek przyjmujesz już z jego zalecenia, możesz złożyć wniosek w usłudze e-recepta psychiatryczna. Formularz w recepte24 działa przez całą dobę, a lekarz ocenia wnioski w godzinach pracy i w razie potrzeby dopytuje na czacie. Przygotuj nazwę i moc leku oraz dokumentację leczenia, np. ostatnią receptę lub wypis. Lekarz może odmówić, jeśli uzna, że potrzebna jest wizyta u psychiatry.