Lek Trittico (trazodon): na co pomaga, czego unikać i jak przedłużyć leczenie

Czym jest Trittico i do jakiej grupy leków należy

Substancją czynną Trittico jest chlorowodorek trazodonu, pochodna triazolopirydyny. W klasyfikacji ATC lek ma kod N06AX05, czyli należy do leków przeciwdepresyjnych, ale nie jest ani typowym SSRI, ani lekiem trójpierścieniowym. Szerzej o całej klasie piszemy w przeglądzie leków przeciwdepresyjnych.

Mechanizm opisany w punkcie 5.1 ChPL ma dwie części. Trazodon hamuje wychwyt zwrotny serotoniny, a jednocześnie blokuje receptory 5-HT2, których pobudzenie sprzyja bezsenności, lękowi, niepokojowi ruchowemu i zaburzeniom sfery seksualnej. Stąd jego uspokajający charakter i to, że lekarze sięgają po niego u osób, u których depresji towarzyszą kłopoty ze snem.

Charakterystyka zaznacza też, że trazodon nie ma typowego dla starszych leków trójpierścieniowych działania cholinolitycznego i nie wywołuje objawów pozapiramidowych. Nie znaczy to, że jest obojętny dla serca czy ciśnienia tętniczego - wracamy do tego w części o działaniach niepożądanych.

Wskazania Trittico i czas, po którym widać efekt

Punkt 4.1 ChPL wymienia jedno wskazanie: depresję bez względu na jej przyczynę, w tym taką, której towarzyszy lęk. W opisie działania charakterystyka dodaje, że lek sprawdza się również wtedy, gdy obniżonemu nastrojowi towarzyszą kłopoty ze snem.

Często pada pytanie, czy Trittico to po prostu lek na sen. Bezsenność sama w sobie nie jest wskazaniem rejestracyjnym: senność to jedno z działań leku, ale powodem jego przepisania według ChPL jest depresja. Jeśli masz wątpliwości, dlaczego masz przepisany ten lek, zapytaj lekarza prowadzącego albo sprawdź swoją dokumentację.

Na poprawę nastroju zwykle trzeba poczekać mniej więcej tydzień, a cała terapia według charakterystyki ma trwać nie krócej niż miesiąc. Senność przychodzi szybciej, często już w pierwszych dniach, i z czasem słabnie. Brak wyraźnej poprawy po kilku dniach nie jest więc powodem do samodzielnego przerwania leczenia.

Trittico jest lekiem wyłącznie dla dorosłych. Według ChPL nie wolno go podawać osobom, które nie skończyły 18 lat: brakuje danych o bezpieczeństwie, a w badaniu z udziałem dzieci i młodzieży leki przeciwdepresyjne częściej niż placebo wiązały się z myślami i zachowaniami samobójczymi oraz wrogością.

Trittico CR i XR: moce 75, 150 i 300 mg w aptece

W rejestrze pod nazwami Trittico CR i Trittico XR figurują cztery warianty, wszystkie o przedłużonym uwalnianiu, czyli takie, z których substancja przechodzi do organizmu stopniowo:

• 75 mg - tabletki o przedłużonym uwalnianiu,
• 150 mg - tabletki o przedłużonym uwalnianiu,
• 150 mg - tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu,
• 300 mg - tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu.

Jak lekarz dobiera dawkę i dlaczego nie ma tu schematu

Tabletki Trittico CR mają linie podziału i według ChPL można je dzielić na trzy równe części, co pozwala dobierać dawkę małymi krokami. Charakterystyka opisuje rozpoczynanie leczenia od dawki wieczornej i powolne dochodzenie do dawki docelowej, bo takie tempo zmniejsza ryzyko działań niepożądanych.

Ile tabletek, w jakiej mocy i o której porze - to ustala lekarz, który zna przebieg Twojej choroby, wiek, masę ciała i pozostałe leki. U osób starszych i wyniszczonych ChPL przewiduje ostrożniejsze postępowanie, a przy niewydolności wątroby lub ciężkiej niewydolności nerek lek wymaga szczególnej uwagi. Tabletkę możesz połknąć z jedzeniem albo na pusty żołądek.

Skutki uboczne trazodonu i sygnały alarmowe

Tabela działań niepożądanych w punkcie 4.8 ChPL nie przypisuje żadnemu objawowi konkretnej częstości: przy każdym widnieje dopisek, że nie da się jej ustalić z dostępnych danych. Charakterystyka dodaje, że część tych dolegliwości bywa też typowa dla samej, nieleczonej depresji. Uczciwie nie można więc powiedzieć, który objaw dotyczy co dziesiątego pacjenta, a który co tysięcznego.

Wśród opisanych działań niepożądanych są m.in.:

• senność, zawroty głowy, ból głowy, osłabienie i zmęczenie; senność to według ChPL efekt uspokajającego działania leku, który zwykle mija przy dalszym przyjmowaniu,
• mdłości, wymioty, suchość w ustach, zaparcie lub biegunka, niestrawność,
• spadek ciśnienia przy wstawaniu (hipotonia ortostatyczna), omdlenia, kołatanie serca,
• nieostre widzenie, kłopoty z pamięcią, drżenie, niepokój ruchowy,
• zmiany apetytu i masy ciała: w tabeli jest zarówno chudnięcie i jadłowstręt, jak i większe łaknienie,
• słabsze libido, wysypka, świąd, nadmierne pocenie się, uczucie zapchanego nosa.

Kiedy przy Trittico trzeba działać od razu

ChPL opisuje bardzo rzadkie przypadki priapizmu, czyli bolesnego, przedłużającego się wzwodu. W razie podejrzenia lek trzeba niezwłocznie odstawić i szukać pomocy, bo zdarzały się przypadki wymagające zabiegu albo kończące się trwałą dysfunkcją seksualną. Żółtaczka to sygnał do przerwania leczenia, a objawy grypopodobne z bólem gardła i gorączką są powodem do zbadania morfologii krwi.

Przy łączeniu z innymi lekami działającymi na serotoninę oraz z neuroleptykami charakterystyka ostrzega przed zespołem serotoninowym i złośliwym zespołem neuroleptycznym. Bardzo rzadko obserwowano też wydłużenie odstępu QT, dlatego osoby z chorobami serca wymagają ostrożności. Ostry zawał mięśnia sercowego jest przeciwwskazaniem do stosowania trazodonu.

W pierwszych tygodniach i po każdej korekcie dawki lęk, niepokój i myśli samobójcze potrafią się chwilowo nasilić. Analiza badań przywołana w ChPL wykazała większe ryzyko zachowań samobójczych u dorosłych przed 25. rokiem życia. Jeśli zauważasz to u siebie albo widzą to bliscy, skontaktuj się z lekarzem od razu, a przy bezpośrednim zagrożeniu życia dzwoń pod 112.

Przydatna informacja przed badaniem moczu: metabolit trazodonu może dać fałszywie dodatni wynik testu przesiewowego na amfetaminę. Taki wynik wymaga potwierdzenia dokładniejszą metodą, więc warto uprzedzić, jaki lek przyjmujesz.

Trittico a alkohol, inne leki, ciąża i prowadzenie auta

Z alkoholem sprawa jest jednoznaczna. Przyjmowanie trazodonu przez kogoś, kto jest pod wpływem alkoholu albo leków nasennych, ChPL zalicza do przeciwwskazań, a w części o interakcjach dodaje, że trazodon wzmacnia uspokajający efekt alkoholu i w trakcie leczenia nie wolno go pić. Chodzi o całkowitą przerwę na czas terapii, nie o mniejszą ilość.

Lista interakcji jest długa. Trazodon może pogłębiać sedację wywołaną przez leki nasenne, przeciwlękowe, przeciwpsychotyczne i przeciwhistaminowe. Silne inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna czy rytonawir, mogą znacznie podnieść jego stężenie, dlatego ChPL zaleca, by w miarę możliwości unikać takich połączeń. Karbamazepina z kolei to stężenie obniża. ChPL zaleca unikać łączenia z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi i nie zaleca stosowania razem z inhibitorami MAO ani przez dwa tygodnie po ich odstawieniu. Ostrożności wymagają też leki wydłużające odstęp QT, leki przeciwzakrzepowe, digoksyna, fenytoina i preparaty z dziurawcem, więc o każdym nowym leku, także ziołowym, mów lekarzowi lub farmaceucie.

Wpływ na prowadzenie pojazdów ChPL ocenia jako niewielki lub umiarkowany. Nie siadaj za kierownicą i nie obsługuj maszyn, dopóki nie wiesz, że nie masz senności, zawrotów głowy, splątania ani nieostrego widzenia.

W ciąży lek wymaga ostrożności: dane z mniej niż 200 ciąż nie wskazują na szkodliwość, ale innych danych epidemiologicznych brak, a noworodka matki przyjmującej trazodon do porodu obserwuje się pod kątem objawów odstawienia. Trazodon przenika do mleka w niewielkich ilościach, dlatego o karmieniu piersią decyduje się razem z lekarzem.

Czy Trittico to psychotrop i czy grozi uzależnieniem

Trazodonu nie ma w wykazie substancji psychotropowych, więc w rozumieniu przepisów nie jest psychotropem. Apteka wydaje go na zwykłą receptę Rp, bez szczególnych zasad, które obowiązują np. benzodiazepiny. Potocznie psychotropem nazywa się każdy lek działający na psychikę i w tym sensie wielu pacjentów tak o nim mówi.

Charakterystyka nie podaje żadnych dowodów na to, by trazodon uzależniał. Nie oznacza to jednak, że wolno go przerwać z dnia na dzień. Po dłuższej terapii ChPL radzi schodzić z dawki powoli, bo nagłe odstawienie może dać mdłości, bóle głowy i ogólne złe samopoczucie. Tempo odstawiania ustala lekarz. Okres półtrwania trazodonu wynosi według punktu 5.2 około 12 godzin, więc po ostatniej tabletce substancja zanika z organizmu stopniowo.

Odpowiedniki z trazodonem i odpłatność w aptece

Trazodon zawierają w Polsce także Azoneurax i Trazodone Neuraxpharm. Nie każdy z tych produktów jest jednak prostym odpowiednikiem Trittico CR: w obrocie są zwykłe tabletki 50, 100 i 150 mg, tabletki o zmodyfikowanym uwalnianiu i tabletki o przedłużonym uwalnianiu, a postać wpływa na tempo uwalniania substancji. O zamianie decyduje lekarz albo farmaceuta, który sprawdzi, czy moc i postać się zgadzają. Więcej o samej substancji przeczytasz w opisie trazodonu i jego preparatów.

Odpłatność zależy od tego, czy dany produkt jest objęty refundacją. Aktualne informacje zawiera wykaz leków refundowanych ogłaszany przez Ministra Zdrowia, a w aptece farmaceuta powie, ile zapłacisz za konkretne opakowanie. Kwot tu nie podajemy, bo zmieniają się z kolejnymi wykazami.

Recepta na Trittico i kontynuacja terapii przez formularz

Trittico jest lekiem na receptę (Rp). Na zrealizowanie e-recepty ustawa daje najwyżej 365 dni, a krótsze limity przewiduje dla antybiotyków (7 dni) oraz dla preparatów ze środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi (30 dni). Charakterystyka zaleca, by szczególnie na starcie terapii wypisywać trazodon w ograniczonych ilościach, dlatego lekarz może przepisać mniejsze opakowanie, niż oczekujesz.

Diagnozę stawia i lek po raz pierwszy dobiera psychiatra podczas wizyty. Online pomagamy wyłącznie w kontynuacji leczenia, które już trwa i jest udokumentowane: wypełniasz formularz z wywiadem, lekarz analizuje go razem z dokumentacją, a gdy czegoś brakuje, dopytuje na czacie. Kontakt jest wyłącznie pisemny, bez wideo i bez telefonu. Na receptę bez badania pozwala art. 42 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, ale tylko przy kontynuacji i wtedy, gdy przemawia za tym stan zdrowia widoczny w dokumentacji.

Formularz przyjmuje wnioski przez całą dobę, więc wypełnisz go także wieczorem albo w weekend, gdy zauważysz, że opakowanie się kończy. Lekarz ocenia wnioski w godzinach pracy i może odmówić, np. gdy leczenie wymaga zmiany albo dokumentacja jest niepełna; przy odmowie opłata nie podlega zwrotowi, bo dotyczy oceny wniosku. Co przygotować, opisujemy w poradniku jakie dokumenty mieć pod ręką, a wniosek złożysz w zakładce e-recepta psychiatryczna.

Jeśli Twój stan się pogorszył, pojawiły się nowe objawy albo rozważasz zmianę leku, właściwym miejscem jest wizyta u psychiatry, a nie wniosek online.