Przygotowanie do badania krwi: osiem do dwunastu godzin bez jedzenia

Co trzeba wiedzieć przed pobraniem

Reguła podstawowa dotyczy pory i przerwy w jedzeniu: rano, po ośmiu do dwunastu godzinach bez posiłku. W praktyce oznacza to ostatni posiłek wieczorem i pobranie rano. Woda niegazowana jest w tym czasie dozwolona i nie trzeba się jej odmawiać.

Pozostałe zalecenia da się streścić jako listę rzeczy, które mogą wynik zafałszować. Są to kawa, napoje słodzone, guma do żucia oraz papierosy, a dzień wcześniej dodatkowo alkohol i intensywny wysiłek. Osobną grupę stanowią suplementy, bo część z nich realnie zmienia oznaczenia.

Przy których oznaczeniach czczo jest konieczne

Trzy oznaczenia wymagają tu szczególnej dyscypliny: glukoza, lipidogram oraz insulina. Przy nich przerwa w jedzeniu od ośmiu do dwunastu godzin ma szczególne znaczenie.

Przy części badań, na przykład przy morfologii czy przy ocenie hormonów tarczycy, czczo często nie jest wymagane, choć laboratoria i tak je zalecają. Jeśli nie wiesz, czy Twoje oznaczenia wymagają czczo, zapytaj laboratorium albo lekarza, który zlecił badanie. Zakres oznaczeń opisują strony morfologia krwi oraz lipidogram.

Co można wypić przed pobraniem

Woda niegazowana jest dozwolona i warto z tego korzystać. Przed pobraniem unikaj natomiast kawy i napojów słodzonych. Na tej samej liście jest guma do żucia.

Papierosy należą do tej samej grupy i przed pobraniem lepiej z nich zrezygnować. Wszystkie te pozycje łączy jedno: mogą zafałszować wynik.

Leki przyjmowane na stałe: pytanie do lekarza

Tego nie rozstrzygniemy za Ciebie i świadomie nie podajemy tu żadnej reguły. Leku przyjmowanego na stałe nie odstawiaj przed badaniem na własną rękę.

Właściwym adresatem tego pytania jest lekarz, który leczenie prowadzi albo który zlecił badanie. Jeśli lek przyjmujesz rano, zapytaj też, czy wziąć go przed pobraniem, czy po nim. Jeśli badanie kontrolne wynika z przyjmowanych leków, podaj ich nazwy przy składaniu wniosku, bo wtedy zakres oznaczeń dobiera się właśnie do nich.

Biotyna, żelazo, witamina B12: suplementy a wynik

Trzy wymieniane wprost preparaty to biotyna, żelazo i witamina B12. Potrafią one zmienić wyniki, więc nie są obojętne dla badania, nawet jeśli traktujesz je jako dodatek do diety, a nie jako lek.

Nie oznacza to jednak, że należy je odstawić na własną rękę. Decyzję o przerwaniu suplementacji przed badaniem uzgadnia się z lekarzem, bo to on wie, po co dany preparat przyjmujesz. Przy wniosku o skierowanie wymień te preparaty obok leków. Jeśli przyjmujesz inne suplementy niż wymienione, również je wpisz, a decyzję o ewentualnej przerwie zostaw lekarzowi.

Wysiłek i alkohol dzień przed pobraniem

Dzień poprzedzający badanie ma znaczenie nawet wtedy, gdy sam dzień pobrania przebiega wzorowo. Zalecenie brzmi: bez intensywnego wysiłku i bez alkoholu. Odłóż więc intensywny trening i alkohol na inny dzień niż ten przed pobraniem.

Praktyczna konsekwencja: jeśli planujesz badanie kontrolne, warto wybrać termin po spokojniejszym dniu, a nie po weekendzie wypełnionym aktywnością.

Jeśli badanie służy obserwacji leczenia, zapisz sobie, o której wypadło pobranie i czy dzień wcześniej przebiegał spokojnie. Przy kolejnym terminie łatwiej będzie powtórzyć te same warunki.

Infekcja w dniu badania

Co zrobić, gdy w dniu pobrania masz infekcję, zależy od tego, co ma być oznaczone i po co. Nie podajemy tu reguły, bo nie mamy jej potwierdzonej.

Rozwiązanie jest proste i nie wymaga zgadywania: zadzwoń do laboratorium albo zapytaj lekarza, który badanie zlecił. Powiedz, jakie objawy masz i jakie oznaczenia są zaplanowane, a decyzję o terminie pobrania zostaw im.

Skierowanie dobiera zakres oznaczeń

W laboratorium komercyjnym badania krwi wykonasz odpłatnie także bez skierowania, więc dokument nie jest przepustką. Jego wartość polega na czymś innym: lekarz dobiera zakres oznaczeń do Twoich objawów, przyjmowanych leków i celu badania, zamiast zostawiać Cię z wyborem z cennika.

Wniosek o takie skierowanie złożysz przez formularz o dowolnej porze. Konsultacja kosztuje 69,00 zł, wniosek ocenia lekarz z prawem wykonywania zawodu, a decyzja zapada zwykle w kwadrans w godzinach pracy. Opłata nie obejmuje samego pobrania ani oznaczeń, które rozlicza laboratorium. Opłata rozlicza ocenę zgłoszenia przez lekarza, nie wydanie dokumentu, więc przy odmowie zostaje po naszej stronie.

Zacznij od strony skierowanie na badania krwi, a jeśli chodzi o kontrolę gospodarki węglowodanowej, zajrzyj na stronę HbA1c i glukoza. Wniosek wyślesz przez formularz skierowania na badania laboratoryjne. Podaj w nim PESEL, cel badania (kontrola, objawy albo leczenie), przyjmowane leki i suplementy, poprzednie wyniki, choroby przewlekłe oraz ewentualną ciążę. Formularz przyjmie zgłoszenie o każdej porze, a lekarz oceni je w godzinach pracy.